Topuk Ağrısı
Topuk ağrısı, özellikle de bıçak saplanan şekilde hissedilen topuk ağrısı çoğunlukla, topuk dikeni sendromu olarak da adlandırılan bir durum olan plantar fasiitten kaynaklanır. Topuk ağrısı, stres kırığı, tendinit, artrit, sinir tahrişi veya nadiren kist gibi başka nedenlere de bağlı olabilir. Birkaç potansiyel neden olduğundan, topuk ağrısının doğru şekilde teşhis edilmesi önemlidir. Ortopedi ve travmatoloji uzmanları tüm olasılıkları ayırt edebilir ve topuk ağrısının altında yatan kaynağı belirleyebilir.
Topuk ağrısı neden olur?
Çocukluk döneminde topuk ağrısının yüzde 90’ı büyümeye bağlı olarak görülür. Büyüme dışında düşme, çarpma, topuk bölgesinin zedelenmesi gibi travma sonucu da meydana gelebilir. Nadiren de olsa tümör varlığı nedeniyle topuk ağrısı gelişebilir.
Erişkin dönemde de topuk ağrısının nedenleri arasında tümör varlığı ve geçirilen travmalar vardır.
Topuk ağrısı plantar fasial yani ayakaltındaki bağın kısalmasına ya da zedelenmesine bağlı da olmaktadır.
Ayrıca topuk dikeni olarak bilinen rahatsızlık topuk ağrısına neden olur. Topuk dikeni kendi başına olmaz. İlk önce plantar fasial meydana gelir eğer bu tedavi edilmezse topuk dikenine döner. Dolayısıyla topuk dikeni aşaması görüldüyse bir hastada hemen müdahale edilmelidir.
Topuk ağrısının en yaygın nedenleri plantar fasiit ve Aşil tendinitidir.
Topuk ağrısının nedenleri ayrıca şunları içerir:
- Aşil tendiniti
- Aşil tendonu yırtılması
- Kemik tümörü
- Bursit (eklem iltihabı)
- Haglund deformitesi
- Topuk dikeni
- Osteomiyelit (kemik enfeksiyonu)
- Paget kemik hastalığı
- Periferik nöropati
- Plantar fasiit
- Reaktif artrit
- Retrokalkaneal bursit
- Romatoid artrit (inflamatuar eklem hastalığı)
- Sarkoidoz (vücuttaki inflamatuar hücre koleksiyonları)
- Gerilme kırıkları
- Tarsal tünel sendromu
Topuk ağrısı nasıl tedavi edilir?
Topuk ağrısını yaş gruplarına göre ayırmak gerekir. Genellikle erken çocukluk yaş döneminde ya da çocukluk döneminde topuk ağrılarının büyük kısmı, büyüme plağının aktif olmasına veya onun zorlanmasına bağlı gelişir. Çocukluk döneminde bu durum ufak bir tabanlık desteği ya da spor aktivitelerin modifikasyonu ile çözülebilir.
Eğer 20’li yaşlardan sonra ortalama 40-45 yaşlarına kadar topuk ağrısı görülüyorsa plantar fasial denilen ayak tabanında bir kasın kısalmasına ya da zedelenmesine bağlı ağrı akla gelmektedir. Tıptaki karşılığı plantar fasiit olan bu rahatsızlık bir tabanlık ya da ayakkabı modifikasyonu, egzersiz ve ilaç tedavisi ile iyileştirilebilir.
Ancak 35 ve 40’lı yaşlardan sonra topuk ağrısı, plantar fasial ile birlikte gelişen topuk dikeniyle daha sık görülür. Topuk dikeni olarak adlandırılan rahatsızlık tam o planter fasialin kemiğe yapışma yerindeki kemik dokusunun büyümesidir. Dikenimsi bir hal alıp yumuşak dokuya batar ya da onun tahrişi ile birlikte ağrıya neden olur.
Topuk dikeninde ilaç ve tabanlık desteği gibi diğer topuk ağrılarında uygulanan yöntemler faydalı olmamaktadır. Bu sefer çeşitli tedaviler devreye girer. Öncelikle ESWT denilen daha çok fizik tedavinin içerisinde olan ultrason tedavisi devreye girer. Diğer bir tedavi ise çok yaygın kullanılan PRP tedavisidir. PRP halk tarafından kök hücre tedavisi olarak bilinir.
Son yıllarda ise daha çok popüler olan ve etkinliği kanıtlanmış bir tedavisi kullanılmaktadır. Lazer ile topuk dikeni kırma tedavisi pek çok hastanın yüzünü güldürmektedir. Çünkü topuk dikeninin ameliyatla tedavisinin sonuçları çok iyi değil ve topuk dikeni cerrahisi artık neredeyse hiç uygulanmamaktadır. Bu nedenle ameliyat dışı tedaviler topuk ağrısı tedavilerinde popüler olmaktadır. Bu tedaviler, hastanın rahatsızlığının aşamasına göre planlanır. Hastanın grafisine, ağrının durumuna göre karar hangi tedavinin uygulanacağına karar verilir. Ancak mutlaka egzersiz tedavileri bu sürece dahil edilmelidir.
